Ο David Bowie οργάνωσε την αποχώρησή του με την ίδια ακρίβεια και μυστήριο που χαρακτήριζε κάθε του καλλιτεχνική κίνηση. Το Blackstar, που κυκλοφόρησε μόλις δύο ημέρες πριν τον θάνατό του στις 10 Ιανουαρίου 2016, δεν ήταν απλώς ένας αποχαιρετισμός. Ήταν ένα πολυεπίπεδο έργο γεμάτο σύμβολα, υπαινιγμούς και κρυφά μηνύματα, σχεδιασμένο για να αποκωδικοποιηθεί μετά το τέλος.

Τίποτα στη ζωή του Bowie δεν υπήρξε ποτέ σε μια ευθεία γραμμή. Για πέντε δεκαετίες, άγγιξε – και συχνά προηγήθηκε – κάθε σημαντικής μουσικής και πολιτισμικής αλλαγής. Από το glam rock μέχρι την ηλεκτρονική πρωτοπορία, από το mainstream pop μέχρι την jazz fusion, ο Bowie δεν ακολούθησε ποτέ ρεύματα. Τα δημιούργησε.

Οι περσόνες του Bowie που άλλαξαν την pop κουλτούρα

Ακόμα και το όνομά του αποτέλεσε την πρώτη του μεταμόρφωση. Αφήνοντας πίσω το “David Jones”, ξεκίνησε ένα ταξίδι συνεχούς επανεφεύρεσης. Από τον Ziggy Stardust μέχρι τον Thin White Duke και από τον Aladdin Sane μέχρι την κομψή pop φιγούρα της εποχής του Let’s Dance, κάθε περσόνα ήταν ένα σχόλιο πάνω στην κοινωνία, τη μόδα και τη μουσική βιομηχανία.

Ο Bowie έδωσε φωνή στους outsiders, στους “παράξενους”, σε όσους δεν ταίριαζαν πουθενά. Ταυτόχρονα, ένωσε όσο κανείς τη μόδα με το rock, μετατρέποντας τη σκηνή σε πασαρέλα και τη μουσική σε οπτική εμπειρία.

Ένας καλλιτέχνης μπροστά από την εποχή του

Πολύ πριν η μουσική βιομηχανία μιλήσει για streams και ψηφιακά έσοδα, ο Bowie είχε ήδη προβλέψει το μέλλον. Τα περίφημα Bowie Bonds, η δική του online πλατφόρμα BowieNet και η δημόσια τοποθέτησή του για τη μετατροπή της μουσικής σε «νερό και ηλεκτρισμό» δείχνουν έναν καλλιτέχνη που κατανοούσε βαθιά το πού κατευθύνεται ο κόσμος.

Παράλληλα, υπήρξε πρωτοπόρος στα music videos, δυναμική παρουσία στον κινηματογράφο και στο θέατρο, αλλά και υπέρμαχος της διαφορετικότητας σε μια εποχή που το MTV ακόμα δίσταζε.

Blackstar – το κύκνειο άσμα

Μετά από μια δεκαετία σιωπής, πολλοί πίστεψαν ότι ο Bowie είχε αποσυρθεί. Όμως το Blackstar απέδειξε το αντίθετο. Συνεργαζόμενος με jazz μουσικούς και πειραματιζόμενος μέχρι τέλους, δημιούργησε ένα άλμπουμ γεμάτο σκοτεινή ομορφιά.

Στίχοι, βίντεο και εικόνες απέκτησαν νέα σημασία μετά τον θάνατό του. Το “Lazarus”, το “Dollar Days” και το “I Can’t Give Everything Away” λειτουργούν σαν ανοιχτά γράμματα προς το κοινό του. Ακόμα και το εξώφυλλο του βινυλίου έκρυβε ένα τελευταίο “Easter egg”, αποκαλύπτοντας έναν αστερισμό μόνο όταν το φως το χτυπούσε σωστά.

Ο David Bowie δεν αποχαιρέτησε απλώς τον κόσμο. Τον προσκάλεσε να κοιτάξει λίγο πιο ψηλά. Το Blackstar παραμένει μια υπενθύμιση ότι η τέχνη μπορεί να μετατρέψει ακόμα και το τέλος σε κάτι φωτεινό, μυστηριώδες και βαθιά ανθρώπινο.