Το Halloween αποτελεί την ετήσια υπενθύμιση των σκοτεινών μύθων που έπλασε η μεγάλη οθόνη. Ο κινηματογράφος τρόμου δεν πρόσφερε απλώς στιγμές αδρεναλίνης, αλλά γέννησε σύμβολα που ξέφυγαν από τις σκοτεινές αίθουσες, εισέβαλαν στη μουσική, τη μόδα, την τέχνη και τη γλώσσα μας, γινόμενοι αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης ποπ κουλτούρας.

Michael Myers (Halloween, 1978)

Ο Michael Myers είναι η απόλυτη ενσάρκωση του αδιόρατου φόβου που εισβάλλει στα ήσυχα προάστια. Ο John Carpenter δημιούργησε μια φιγούρα που δεν διαθέτει κίνητρο, συναίσθημα ή λόγο: είναι απλώς η προσωποποίηση της τυφλής βίας. Φορώντας μια φθηνή μάσκα του Captain Kirk από το Star Trek, βαμμένη λευκή και με διευρυμένες τις τρύπες των ματιών, ο Myers καθιέρωσε τους κανόνες του slasher genre.

Το Αποτύπωμα στην Pop Κουλτούρα:

Ο Myers μετέτρεψε τη μάσκα και το μαχαίρι κουζίνας στην πιο αναγνωρίσιμη στολή του Halloween παγκοσμίως. Η χαρακτηριστική, μινιμαλιστική μουσική υπόκρουση σε πιάνο έγινε η απόλυτη ηχητική αναφορά για κάθε κατάσταση κινδύνου στην καθημερινή τηλεόραση και τη σάτιρα. Επιπλέον, εισήγαγε οριστικά το μοτίβο του “Final Girl” μέσω της Jamie Lee Curtis, ένα εύρημα που ανέλυσαν διεξοδικά η κινηματογραφική θεωρία και οι σπουδές ποπ κουλτούρας για δεκαετίες.

• Urban Fact & Τοποθεσίες Γυρισμάτων: Αν και η ταινία διαδραματίζεται στο φανταστικό Haddonfield του Illinois, τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν εξ ολοκλήρου στη Νότια Καλιφόρνια (South Pasadena και Hollywood). Επειδή το μπάτζετ ήταν μόλις 325.000 δολάρια και τα γυρίσματα έγιναν την άνοιξη, το συνεργείο έπρεπε να αγοράζει τεχνητά φθινοπωρινά φύλλα, να τα βάφει πορτοκαλί και να τα μαζεύει μετά από κάθε σκηνή για να τα ξαναχρησιμοποιήσει! Το πραγματικό σπίτι του Michael Myers υπάρχει ακόμα στο South Pasadena της Καλιφόρνια και αποτελεί δημοφιλή τουριστικό προορισμό.

Freddy Krueger (A Nightmare on Elm Street, 1984)

Ο Wes Craven εμπνεύστηκε τον Freddy Krueger συνδυάζοντας παιδικά του βιώματα με πραγματικά άρθρα εφημερίδων για μετανάστες που πέθαιναν ξαφνικά στον ύπνο τους από ανεξήγητους εφιάλτες. Ο Krueger ξέφυγε από τα όρια του κλασικού δολοφόνου, αφού επιτίθεται εκεί που ο άνθρωπος είναι εντελώς ευάλωτος: στα ίδια του τα όνειρα. Ο Robert Englund του χάρισε μια σαρδόνια, μαύρη προσωπικότητα που συνδύαζε το splatter με τη σκοτεινή κωμωδία.

Το Αποτύπωμα στην Pop Κουλτούρα:

Ο Freddy έγινε ο πρώτος “ροκ σταρ” κακός του σινεμά. Το πράσινο-κόκκινο ριγέ πουλόβερ, το ταλαιπωρημένο καπέλο και το χειροποίητο γάντι με τις λεπίδες έγιναν σύμβολα της δεκαετίας του ’80. Ο Krueger πρωταγωνίστησε σε τηλεοπτικές εκπομπές, MTV μουσικά βίντεο κλιπ, κόμικς, ακόμη και σε rap τραγούδια των DJ Jazzy Jeff & The Fresh Prince, αποδεικνύοντας πως ο τρόμος μπορεί να γίνει mainstream εμπορικό φαινόμενο.

• Urban Fact & Τοποθεσίες Γυρισμάτων: Η ταινία γυρίστηκε στο Λος Άντζελες της Καλιφόρνια. Το εμβληματικό σπίτι της Elm Street βρίσκεται στην οδό 1428 N Genesee Ave στο West Hollywood. Για τις σκηνές όπου το αίμα εκτοξεύεται στην οροφή (όπως στον θάνατο του χαρακτήρα του Johnny Depp), το συνεργείο κατασκεύασε ένα περιστρεφόμενο δωμάτιο ανάποδα, όπου έχυσαν 500 γαλόνια τεχνητού αίματος, προκαλώντας βραχυκύκλωμα στα φώτα του πλατό από την υπερχείλιση.

Jason Voorhees (Friday the 13th, 1980)

Αν και στο πρώτο φιλμ η πραγματική δολοφόνος ήταν η μητέρα του, ο Jason Voorhees εξελίχθηκε στον πιο αναγνωρίσιμο αιμοσταγή γίγαντα του σινεμά. Το αγόρι που πνίγηκε στην κατασκήνωση της Crystal Lake επέστρεψε ως μια ασταμάτητη δύναμη της φύσης, τιμωρώντας όποιον έφηβο παρέβαινε τους ηθικούς κανόνες. Η αλλαγή στη μάσκα του στο τρίτο μέρος της σειράς σφράγισε για πάντα την εικόνα του.

Το Αποτύπωμα στην Pop Κουλτούρα:

Ο Jason επανέφερε στη μαζική κουλτούρα τη μάσκα του χόκεϊ, μετατρέποντας ένα αθλητικό αξεσουάρ σε παγκόσμιο σύμβολο τρόμου. Ο χαρακτηριστικός ήχος “ki-ki-ki, ma-ma-ma” του συνθέτη Harry Manfredini χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα ως ηχητικό gag σε κωμωδίες, animation (όπως το The Simpsons) και στη χιπ-χοπ σκηνή, ενώ η Παρασκευή και 13 καθιερώθηκε οριστικά στη συνείδηση του κόσμου ως η μέρα του Jason.

• Urban Fact & Τοποθεσίες Γυρισμάτων: Τα γυρίσματα της αρχικής ταινίας έγιναν στην πραγματική προσκοπική κατασκήνωση Camp No-Be-Bo-Sco στο Hardwick του Νιου Τζέρσεϊ. Η κατασκήνωση λειτουργεί μέχρι σήμερα και διοργανώνει σπάνιες VIP περιηγήσεις για φαν του horror. Ο θρυλικός ήχος “ki-ki-ki, ma-ma-ma” δημιουργήθηκε όταν ο συνθέτης Manfredini πρόφερε συλλαβές από τις λέξεις “Kill” και “Mom” (“Kill her, mommy”) μέσα από ένα εφέ αντήχησης.

Leatherface (The Texas Chain Saw Massacre, 1974)

Ο Tobe Hooper δημιούργησε μια από τις πιο ωμές και κλειστοφοβικές ταινίες στην ιστορία, εμπνεόμενος χαλαρά από τη δράση του πραγματικού δολοφόνου Ed Gein. Ο Leatherface δεν είναι ένας παντοδύναμος εγκέφαλος, αλλά μια τραγική, χειραγωγούμενη φιγούρα μιας διαλυμένης, κανιβαλικής οικογένειας, που φορά μάσκες φτιαγμένες από ανθρώπινο δέρμα για να εκφράσει διαφορετικές προσωπικότητες.

Το Αποτύπωμα στην Pop Κουλτούρα:

Ο Leatherface καθιέρωσε το αλυσοπρίονο ως το απόλυτο εργαλείο του κινηματογραφικού τρόμου. Επηρέασε καθοριστικά την heavy metal και punk μουσική σκηνή, με συγκροτήματα όπως οι Ramones (Chain Saw) και αμέτρητα death metal γκρουπ να αντλούν θεματολογία από την αισθητική του. Η εικόνα του να χορεύει μανιασμένα κρατώντας το αλυσοπρίονο στο ηλιοβασίλεμα παραμένει ένα από τα πιο εμβληματικά πλάνα της αμερικανικής ποπ κουλτούρας.

• Urban Fact & Τοποθεσίες Γυρισμάτων: Γυρίστηκε στην ευρύτερη περιοχή του Austin και του Round Rock στο Τέξας κάτω από εξοντωτικές συνθήκες, με θερμοκρασίες που ξεπερνούσαν τους 40°C. Το αρχικό σπίτι της οικογένειας μεταφέρθηκε αργότερα κομμάτι-κομμάτι στο Kingsland του Τέξας και σήμερα λειτουργεί ως εστιατόριο (Grand Central Café)! Επειδή δεν υπήρχαν χρήματα για δεύτερο κοστούμι, ο ηθοποιός Gunnar Hansen φορούσε το ίδιο βρώμικο κοστούμι για τέσσερις εβδομάδες χωρίς να πλυθεί.

Pennywise (It, 1990 & 2017)

Γεννημένος από τη γραφίδα του Stephen King, ο Pennywise είναι ένα κοσμικό ον που τρέφεται από τον φόβο των παιδιών, παίρνοντας τη μορφή ενός χαμογελαστού κλόουν. Τόσο η καλτ ερμηνεία του Tim Curry στη μίνι σειρά του 1990 όσο και η πιο σκοτεινή, απειλητική προσέγγιση του Bill Skarsgård στις σύγχρονες ταινίες, κατάφεραν να εκμεταλλευτούν έναν από τους πιο κοινούς παιδικούς φοβισμούς.

Το Αποτύπωμα στην Pop Κουλτούρα:

Ο Pennywise είναι ο μοναδικός υπεύθυνος για την εδραίωση της κουλοφοβίας (του φόβου για τους κλόουν) στη σύγχρονη κοινωνία. Το κόκκινο μπαλόνι και η φράση “We all float down here” έγιναν διαχρονικά memes και οπτικά σύμβολα. Η εικόνα του Pennywise επηρέασε την τέχνη του δρόμου, τα Halloween πάρτι και την τηλεοπτική αισθητική, αποδεικνύοντας ότι το αληθινό τέρας κρύβεται πίσω από το πιο γλυκό χαμόγελο.

• Urban Fact & Τοποθεσίες Γυρισμάτων: Η μίνι σειρά του 1990 γυρίστηκε στο Βανκούβερ του Καναδά, ενώ η blockbuster ταινία του 2017 γυρίστηκε στο Οντάριο του Καναδά (Port Hope και Τορόντο). Ο Bill Skarsgård αποκάλυψε ότι η παράξενη κίνηση των ματιών του Pennywise (όπου το ένα μάτι κοιτάζει αλλού) δεν ήταν ψηφιακό εφέ, αλλά μια φυσική ικανότητα του ίδιου του ηθοποιού που τρόμαζε ακόμη και το συνεργείο κατά τη διάρκεια των δοκιμαστικών.

Pinhead (Hellraiser, 1987)

Ο Clive Barker έφερε στον τρόμο μια εντελώς νέα, gothic και BDSM αισθητική μέσα από τον Pinhead, τον αρχηγό των Cenobites. Πρόκειται για πλάσματα από μια άλλη διάσταση που θεωρούν τον πόνο και την ηδονή ως ένα και το αυτό. Ο Pinhead ξεχώρισε γιατί δεν ήταν ένας αδιάκριτος σφαγέας, αλλά ένας αριστοκρατικός, φιλοσοφημένος «ιερέας της αμαρτίας» με γεωμετρικά τοποθετημένες καρφίτσες στο κρανίο του.

Το Αποτύπωμα στην Pop Κουλτούρα:

Ο Pinhead επηρέασε καταλυτικά την εναλλακτική, goth, industrial και metal υποκουλτούρα των δεκαετιών του ’80 και ’90. Τα δερμάτινα ένδυματα, οι σωματικές τροποποιήσεις (piercings/tattoos) και η σκοτεινή αισθητική του Hellraiser πέρασαν απευθείας στη μόδα και τη μουσική σκηνή, εμπνέοντας συγκροτήματα όπως οι Nine Inch Nails, οι Slipknot και οι Cradle of Filth.

• Urban Fact & Τοποθεσίες Γυρισμάτων: Η ταινία γυρίστηκε στο Λονδίνο (στο studio και σε ένα πραγματικό σπίτι στο Dollis Hill). Ο χαρακτήρας δεν αναφερόταν ποτέ ως “Pinhead” στο αρχικό σενάριο του Barker, αλλά απλώς ως “Lead Cenobite”. Το όνομα “Pinhead” του το έδωσαν αστεϊζόμενοι οι μακιγιέρ και τα μέλη του συνεργείου στα γυρίσματα, και τελικά επικράτησε στην ποπ κουλτούρα παρά την αρχική αντίρρηση του δημιουργού του.

Ghostface (Scream, 1996)

Δημιούργημα των Wes Craven και Kevin Williamson, ο Ghostface ανανέωσε το slasher genre τη δεκαετία του ’90. Εμπνευσμένος από τον διάσημο πίνακα The Scream του Edvard Munch, ο δολοφόνος δεν είναι ένα αήττητο τέρας, αλλά ένας καθημερινός άνθρωπος που παρακολουθεί ταινίες τρόμου, σκοντάφτει, τραυματίζεται και χρησιμοποιεί την τεχνολογία (το τηλέφωνο) για να τρομοκρατεί τα θύματά του.

Το Αποτύπωμα στην Pop Κουλτούρα:

Ο Ghostface επανέφερε τις ταινίες τρόμου στο εφηβικό mainstream και γέννησε την αυτοαναφορική, μεταμοντέρνα εποχή του σινεμά. Η ερώτηση “What’s your favorite scary movie?” έγινε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες ατάκες στην ιστορία του κινηματογράφου. Η μάσκα του Ghostface παραμένει σταθερά μία από τις εμπορικότερες μάσκες όλων των εποχών, ενώ η σάτιρά του μέσα από το franchise του Scary Movie εδραίωσε την παρουσία του στην κωμική κουλτούρα.

• Urban Fact & Τοποθεσίες Γυρισμάτων: Γυρίστηκε στη Βόρεια Καλιφόρνια (Santa Rosa, Healdsburg, Tomales Bay). Η περίφημη μάσκα δεν σχεδιάστηκε ειδικά για την ταινία, αλλά ανακαλύφθηκε τυχαία από την παραγωγό Marianne Maddalena σε ένα εγκαταλελειμμένο σπίτι κατά τη διάρκεια αναζήτησης τοποθεσιών. Ανήκε ήδη ως φθηνό αποκριάτικο αξεσουάρ στην εταιρεία Fun World, από την οποία η παραγωγή αναγκάστηκε να αγοράσει τα δικαιώματα χρήσης.

Chucky (Child’s Play, 1988)

Ο Don Mancini σκέφτηκε τον Chucky ως μια σάτιρα της καταναλωτικής μανίας για τα παιδικά παιχνίδια στη δεκαετία του ’80. Μια δημοφιλής κούκλα “Good Guy” καταλαμβάνεται από το πνεύμα του Serial Killer Charles Lee Ray μέσω μαύρης μαγείας. Ο Chucky κατάφερε να συνδυάσει την παιδική αθωότητα με την πιο χυδαία, βίαιη και κυνική συμπεριφορά.

Το Αποτύπωμα στην Pop Κουλτούρα:

Ο Chucky δημιούργησε το δικό του ξεχωριστό υπο-είδος τρόμου, μετατρέποντας τις κούκλες σε μόνιμο αντικείμενο καχυποψίας. Η φιγούρα του με τη φόρμα, το κόκκινο μαλλί και το σαρδόνιο γέλιο πέρασε στην pop εικονογραφία, εμπνέοντας από στολές και παιχνίδια μέχρι θεματικά πάρκα και τηλεοπτικές σειρές, διατηρώντας μια σπάνια ισορροπία ανάμεσα στον τρόμο και την cult κωμωδία.

• Urban Fact & Τοποθεσίες Γυρισμάτων: Τα εξωτερικά γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στο Σικάγο του Ιλινόις (το εμβληματικό συγκρότημα διαμερισμάτων είναι το Brewster Building στο Lincoln Park). Για τη δημιουργία του Chucky χρησιμοποιήθηκαν εννέα διαφορετικά animatronic μοντέλα, τα οποία απαιτούσαν έως και εννέα χειριστές ταυτόχρονα, ενώ στις σκηνές ολόκληρου σώματος χρησιμοποιήθηκαν μικρόσωμοι κασκαντέρ και παιδιά.

Samara Morgan (The Ring, 2002)

Βασισμένη στον ιαπωνικό μύθο της Sadako Yamamura από το αριστουργηματικό Ringu του Hideo Nakata και το αμερικανικό remake του Gore Verbinski, η Samara Morgan άλλαξε το πρόσωπο του τρόμου στις αρχές των ’00s. Ένα στοιχειωμένο κορίτσι με μακριά μαύρα μαλλιά που καλύπτουν το πρόσωπό του, που βγαίνει μέσα από ένα πηγάδι και, τελικά, μέσα από την ίδια την οθόνη της τηλεόρασης επτά ημέρες αφού δεις μια κατάραμένη βιντεοκασέτα.

Το Αποτύπωμα στην Pop Κουλτούρα:

Η Samara σύστησε τη δυτική ποπ κουλτούρα στην αισθητική του J-Horror (ιαπωνικού τρόμου). Η αφύσικη, σπαστική κίνησή της και η ιδέα της τεχνολογίας ως φορέα κατάρας άλλαξαν τον τρόπο που γυρίζονταν οι ταινίες τρόμου για την επόμενη δεκαετία. Η εικόνα της να βγαίνει από την τηλεόραση έγινε ένα από τα πιο πολυσυζητημένα και παρωδημένα οπτικά εφέ στην ιστορία των μέσων ενημέρωσης.

• Urban Fact & Τοποθεσίες Γυρισμάτων: Γυρίστηκε στον Βορειοδυτικό Ειρηνικό των ΗΠΑ (Seattle, Washington και Oregon), εκμεταλλευόμενο το διαρκώς συννεφιασμένο και βροχερό τοπίο της περιοχής. Για να πετύχουν την απόκοσμη κίνηση της Samara καθώς πλησιάζει την οθόνη, γύρισαν την ηθοποιό να περπατάει προς τα πίσω και στη συνέχεια έπαιξαν το φιλμ ανάποδα στην μοντάζ φάση!

Xenomorph (Alien, 1979)

Σχεδιασμένο από τον Ελβετό σουρεαλιστή καλλιτέχνη H.R. Giger και σκηνοθετημένο από τον Ridley Scott, το Xenomorph είναι το απόλυτο βιολογικό αρπακτικό. Χωρίς μάτια, με οξύ αντί για αίμα, εσωτερικό σιαγόνα και μια μορφή που συνδυάζει το οργανικό με το μηχανικό (biomechanical), το Xenomorph δεν είναι απλώς ένα τέρας, αλλά μια τέλεια μηχανική επιβίωσης που προκαλεί τόσο δέος όσο και απέχθεια.

Το Αποτύπωμα στην Pop Κουλτούρα:

Το Xenomorph επαναπροσδιόρισε την επιστημονική φαντασία και τον τρόμο, αποδεικνύοντας ότι στο διάστημα “κανείς δεν μπορεί να ακούσει την κραυγή σου”. Η αισθητική του Giger επηρέασε βαθιά το industrial design, το video gaming (από το Metroid μέχρι το Dead Space) και την modern art. Παράλληλα, η ταινία εισήγαγε την Ellen Ripley (Sigourney Weaver) ως την πρώτη σπουδαία γυναίκα ηρωίδα δράσης και επιβίωσης στην ιστορία του σινεμά.

• Urban Fact & Τοποθεσίες Γυρισμάτων: Γυρίστηκε στα Shepperton Studios κοντά στο Λονδίνο. Μέσα στο κοστούμι του Xenomorph βρισκόταν ο Νιγηριανός φοιτητής design Bolaji Badejo, ύψους 2,18 μέτρων, τον οποίο ανακάλυψε τυχαία ο διευθυντής κάστινγκ σε ένα παμπ του Λονδίνου λόγω του εξαιρετικά ψηλού και λεπτού σωματότυπού του. Επίσης, η κεφαλή του τέρατος περιείχε πραγματικά εξαρτήματα από κινητήρα Rolls-Royce και φίδια!