Το Netflix έχει καταφέρει να μετατρέψει το true crime σε μια σύγχρονη ιεροτελεστία θέασης, όμως το «The Devil on Trial» (Ο Διάβολος σε Δίκη) δεν είναι μια απλή αναπαράσταση ενός εγκλήματος. Είναι μια βουτιά στο συλλογικό τραύμα μιας οικογένειας, μια εξέταση της θρησκευτικής υστερίας των 80s και, πάνω από όλα, η ανατομία μιας νομικής υπεράσπισης που όμοιά της δεν είχε δει ποτέ ο δυτικός κόσμος. Στο επίκεντρο βρίσκεται η διαβόητη υπόθεση του Arne Cheyenne Johnson, του ανθρώπου που το 1981 ισχυρίστηκε ενώπιον του δικαστηρίου ότι ο διάβολος τον εξανάγκασε να διαπράξει έναν φόνο.

Για τους λάτρεις του κινηματογραφικού τρόμου, η ιστορία αυτή είναι οικεία, καθώς αποτέλεσε τη βάση για την ταινία The Conjuring: The Devil Made Me Do It. Ωστόσο, το ντοκιμαντέρ του Chris Holt αφαιρεί τα χολιγουντιανά φίλτρα και μας φέρνει αντιμέτωπους με την ωμή, συχνά αντιφατική πραγματικότητα. Μέσα από σπάνιο αρχειακό υλικό, ηχογραφήσεις από τους εξορκισμούς και συνεντεύξεις με τους πρωταγωνιστές που σπάνε τη σιωπή τους μετά από δεκαετίες, το έργο αυτό μας αναγκάζει να αναρωτηθούμε: Πού τελειώνει η πίστη και πού αρχίζει η ψυχική ασθένεια; Ή ακόμα χειρότερα, πού τελειώνει η πνευματική βοήθεια και πού ξεκινά η επικίνδυνη χειραγώγηση;

Το Χρονικό του Κακού: Από τον David Glatzel στον Arne Johnson

Όλα ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 1980 στο Brookfield του Connecticut. Ο 11χρονος David Glatzel άρχισε να περιγράφει οράματα ενός τρομακτικού γέρου με διχαλωτή οπλή και κέρατα, ο οποίος τον απειλούσε. Αυτό που ξεκίνησε ως παιδικοί εφιάλτες, γρήγορα μετατράπηκε σε μια σειρά από ανεξήγητα περιστατικά: ο David παρουσίαζε ξαφνικές κρίσεις οργής, μιλούσε με ξένες φωνές, έβριζε χυδαία και εμφάνιζε μώλωπες στο σώμα του χωρίς εμφανή αιτία. Η οικογένεια Glatzel, βαθιά θρησκευόμενη, πείστηκε ότι το παιδί ήταν θύμα δαιμονικής κατοχής. Σε αυτό το σημείο εμφανίζονται οι Ed και Lorraine Warren, οι διάσημοι ερευνητές μεταφυσικών φαινομένων, οι οποίοι επιβεβαίωσαν τους φόβους της οικογένειας.

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που ακούμε στο ντοκιμαντέρ, κατά τη διάρκεια ενός από τους πολλούς εξορκισμούς που πραγματοποιήθηκαν, ο Arne Cheyenne Johnson, ο οποίος ήταν ο σύντροφος της αδερφής του David, Debbie, έκανε το μοιραίο λάθος. Βλέποντας το παιδί να υποφέρει, προκάλεσε την οντότητα να αφήσει τον David και να μπει στον ίδιο. Οι Warren ισχυρίστηκαν αργότερα ότι προειδοποίησαν τον Arne, αλλά το «κακό» είχε ήδη μετατοπιστεί. Λίγους μήνες μετά, στις 16 Φεβρουαρίου 1981, ο Johnson, κατά τη διάρκεια ενός καυγά, μαχαίρωσε θανάσιμα τον σπιτονοικοκύρη του, Alan Bono. Η υπερασπιστική γραμμή που ακολούθησε ο δικηγόρος του, Martin Minnella, έμεινε στην ιστορία ως η «The Devil Made Me Do It» υπεράσπιση, προσπαθώντας να αποδείξει ότι ο πελάτης του δεν είχε τον έλεγχο των πράξεών του λόγω δαιμονικής κατοχής.

Η Σύγκρουση των Αδερφών και η Αποδόμηση του Μύθου

Αυτό που κάνει το «The Devil on Trial» να ξεχωρίζει από άλλα ντοκιμαντέρ του είδους είναι η εσωτερική σύγκρουση στην οικογένεια Glatzel. Ενώ ο David και ο αδερφός του Alan παραμένουν πιστοί στην εκδοχή του υπερφυσικού, ο μεγαλύτερος αδερφός, Carl Glatzel, εμφανίζεται ως η φωνή της λογικής και του σκεπτικισμού. Ο Carl καταγγέλλει ανοιχτά τους Warren ως «σόουμαν» που εκμεταλλεύτηκαν την ευάλωτη κατάσταση της οικογένειάς του για να χτίσουν τη δική τους αυτοκρατορία. Οι αποκαλύψεις του είναι σοκαριστικές: αναφέρει ότι η μητέρα τους, η οποία είχε εμμονή με το μεταφυσικό, ίσως χορηγούσε κρυφά υπνωτικά ή άλλα σκευάσματα στην οικογένεια, δημιουργώντας τις παραισθήσεις που εξέλαβαν ως δαιμονισμό.

Το ντοκιμαντέρ δεν φοβάται να αγγίξει τη σκοτεινή πλευρά της δημοσιότητας. Οι Warren κατηγορούνται ότι έστησαν ένα ολόκληρο αφήγημα γύρω από τον David για να πουλήσουν βιβλία και δικαιώματα ταινιών, ενώ η δίκη του Arne Johnson μετατράπηκε σε ένα τσίρκο των media. Ο δικαστής τελικά απέρριψε την υπεράσπιση περί δαιμονισμού, τονίζοντας ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να αποδειχθεί επιστημονικά, και ο Johnson καταδικάστηκε για ανθρωποκτονία εξ αμελείας. Ωστόσο, η αμφιβολία παρέμεινε: Ήταν ο Arne ένας δολοφόνος που βρήκε μια ευφάνταστη δικαιολογία, ή ένα θύμα συνθηκών που ξεπερνούσαν την ανθρώπινη νόηση; Το «The Devil on Trial» μας αφήνει να βγάλουμε τα δικά μας συμπεράσματα, δείχνοντας ότι ο πραγματικός τρόμος δεν βρίσκεται απαραίτητα στις σκιές, αλλά στις ανθρώπινες σχέσεις και στην ανάγκη μας να δίνουμε όνομα στο κακό για να μπορούμε να το αντέξουμε.