Για όσους μεγαλώσαμε με τις μελωδίες των Depeche Mode, την ένταση των The Damned, τη σκοτεινή θεατρικότητα των Siouxsie and the Banshees ή την εκκεντρική pop της Lene Lovich, το είδος δεν αποτέλεσε ποτέ απλώς μια φάση. Ήταν τρόπος έκφρασης. Ήταν ταυτότητα.

Και κάπου ανάμεσα στις αναμνήσεις των ’80s και στη σύγχρονη ηλεκτρονική παραγωγή, υπάρχει ένα συγκρότημα που συνεχίζει να υπηρετεί αυτόν τον ήχο με συνέπεια: οι She Past Away. Δημιουργήθηκαν το 2006 στην Τουρκία και από την πρώτη στιγμή έδειξαν ότι δεν αντιμετωπίζουν το post-punk ως νοσταλγικό παιχνίδι, αλλά ως ζωντανό, εξελισσόμενο πεδίο.

Με τρεις ολοκληρωμένες δουλειές στο ενεργητικό τους και έντονη παρουσία σε ευρωπαϊκές σκηνές, οι She Past Away έχουν ήδη εδραιωθεί ως ένα από τα πιο αξιόπιστα ονόματα του σύγχρονου darkwave. Το τέταρτο άλμπουμ τους, Mizantrop, που κυκλοφόρησε στις 6 Φεβρουαρίου, έρχεται να επιβεβαιώσει αυτή τη θέση. Επτά κομμάτια. Καμία περιττή κίνηση. Καθαρή, σκοτεινή κατεύθυνση.

Ένας ήχος που δεν απολογείται

Το Mizantrop δεν επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει το goth. Δεν ενδιαφέρεται να το «εκσυγχρονίσει» με pop ευκολίες ή να το κάνει πιο προσβάσιμο. Αντίθετα, χτίζει πάνω στις σταθερές του είδους: ψυχρά synths, μηχανικά drum patterns, μπάσο μπροστά στη μίξη και φωνητικά που κινούνται ανάμεσα στην αποστασιοποίηση και στην υπόγεια ένταση.

Ο ήχος είναι μινιμαλιστικός αλλά πυκνός. Δεν υπάρχουν φανταχτερές ενορχηστρώσεις. Δεν υπάρχουν περιττές κορυφώσεις. Κάθε στοιχείο έχει λόγο ύπαρξης. Αυτό που κυριαρχεί είναι η ατμόσφαιρα – μια αίσθηση απομόνωσης, εσωτερικής σύγκρουσης και υπαρξιακής παρατήρησης.

Το γεγονός ότι το άλμπουμ κυκλοφόρησε αρχικά σε ψηφιακή μορφή μέσω Bandcamp ενισχύει αυτή την DIY αισθητική. Δεν υπάρχει μεγαλοπρέπεια. Υπάρχει ουσία.

Θεματολογία: εσωστρέφεια και σύγκρουση

Ο τίτλος Mizantrop δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας. Η μισανθρωπία εδώ δεν παρουσιάζεται ως θεατρική υπερβολή, αλλά ως εσωτερική κατάσταση. Τα τραγούδια μιλούν για αποξένωση, για την αίσθηση του να στέκεσαι απέναντι στον κόσμο χωρίς να ανήκεις πραγματικά σε αυτόν.

Οι She Past Away επιμένουν να τραγουδούν στα τουρκικά. Αυτή η επιλογή δεν αποτελεί εμπόδιο· αντίθετα, λειτουργεί ως ενισχυτής της ατμόσφαιρας. Η γλώσσα αποκτά σχεδόν ρυθμικό χαρακτήρα, γίνεται μέρος του ηχητικού τοπίου. Ακόμη κι αν δεν κατανοείς λέξη προς λέξη τους στίχους, καταλαβαίνεις το συναίσθημα.

She Past Away – Mizantrop: το goth δεν πέθανε ποτέ

Ανάλυση κομματιών

Το άλμπουμ ανοίγει με το İçimdeki Düşman, ένα κομμάτι που θέτει αμέσως τον τόνο. Το μπάσο οδηγεί, τα synths δημιουργούν μια κλειστοφοβική ένταση και τα φωνητικά παραμένουν συγκρατημένα. Είναι μια εισαγωγή που σε βυθίζει κατευθείαν στον εσωτερικό κόσμο του δίσκου.

Το ομώνυμο Mizantrop ακολουθεί με πιο ξεκάθαρη ρυθμική δυναμική. Εδώ η μπάντα δείχνει την ικανότητά της να γράφει κομμάτια που μπορούν να λειτουργήσουν και σε club περιβάλλον, χωρίς να χάνουν το σκοτεινό τους βάθος. Η επανάληψη λειτουργεί υπνωτιστικά. Το τραγούδι χτίζει ένταση χωρίς να εκρήγνυται ποτέ.

Στο Sessiz Orman, η ατμόσφαιρα γίνεται ακόμη πιο εσωστρεφής. Οι μελωδίες απλώνονται αργά, σχεδόν τελετουργικά. Είναι από τα πιο κινηματογραφικά σημεία του δίσκου, με ήχο που θυμίζει νυχτερινό τοπίο.

Το İnziva κινείται σε παρόμοια κατεύθυνση, αλλά με μεγαλύτερη ρυθμική επιμονή. Η απομόνωση, που δηλώνει και ο τίτλος, αποδίδεται μουσικά μέσα από επαναλαμβανόμενα μοτίβα που δημιουργούν αίσθηση εγκλωβισμού.

Στο Kaygan Kayalıklar, η μπάντα δίνει έμφαση στην ένταση. Το μπάσο είναι πιο επιθετικό, τα synths πιο κοφτά. Είναι από τα κομμάτια που θυμίζουν περισσότερο τις post-punk ρίζες του συγκροτήματος.

Το Kuyu Mezar βυθίζεται ακόμη περισσότερο στο σκοτάδι. Ο ρυθμός είναι σταθερός, σχεδόν μηχανικός, και η φωνή αποκτά πιο ψυχρό τόνο. Η αίσθηση είναι αυτή της καθαρής αποστασιοποίησης.

Το άλμπουμ κλείνει με το İçe Kapanış III, μια σύνθεση που λειτουργεί σαν εσωτερικό φινάλε. Δεν επιδιώκει δραματικό κλείσιμο. Επιλέγει την εσωτερική υποχώρηση. Η μουσική χαμηλώνει τους τόνους και αφήνει μια αίσθηση ανοιχτής σιωπής.

Η θέση του Mizantrop στη σύγχρονη goth σκηνή

Το Mizantrop δεν είναι άλμπουμ που προσπαθεί να προσελκύσει νέο mainstream κοινό. Απευθύνεται σε όσους ήδη καταλαβαίνουν το σκοτάδι ως αισθητική επιλογή και όχι ως πόζα. Οι She Past Away συνεχίζουν να υπηρετούν το darkwave με συνέπεια και σοβαρότητα, χωρίς ειρωνεία.

Σε μια εποχή όπου πολλά συγκροτήματα χρησιμοποιούν το goth ως στιλιστικό εργαλείο, οι She Past Away το αντιμετωπίζουν ως καλλιτεχνική γλώσσα. Δεν ανακυκλώνουν απλώς τον ήχο των ’80s. Τον διατηρούν ζωντανό.