Σε συνεργασία με τη Mosfilm, παρουσιάζεται για μια και μοναδική προβολή το Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2026 στις 18:00 η πλήρης, αποκατεστημένη έκδοση 185 λεπτών του εμβληματικού έργου «Αντρέι Ρουμπλιόφ» (1966) του Αντρέι Ταρκόφσκι. Την προβολή θα προλογίσουν καταξιωμένοι άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών: ο στοχαστής και συγγραφέας Σωτήρης Γουνελάς, ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Κωνσταντίνος Μπλάθρας και ο κριτικός και λογοτέχνης Ανδρέας Κωσταγεώργος.

Ένα Διαχρονικό Ορόσημο 60 Χρόνια Μετά

Η ταινία, που τιμάται παγκοσμίως με ποσοστό 96% στο Rotten Tomatoes και κορυφαίες θέσεις στις λίστες του περιοδικού Sight & Sound, παραμένει 60 χρόνια μετά την κυκλοφορία της μια βαθιά, παγκόσμια σπουδή πάνω στην ανθρώπινη πίστη, τη θυσία και τη δύναμη της καλλιτεχνικής δημιουργίας απέναντι στη βαρβαρότητα. Παρότι τοποθετείται στη μεσαιωνική Ρωσία του 15ου αιώνα, το έργο μιλάει απευθείας στον σύγχρονο άνθρωπο μέσα από θεμελιώδεις άξονες.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η σύγκρουση του καλλιτέχνη με έναν σκληρό κόσμο, καθώς ο Ρουμπλιόφ —τον οποίο υποδύεται συγκλονιστικά ο Ανατόλι Σολονίτζιν— περιπλανιέται σε ένα περιβάλλον βίας, φτώχειας και κρατικής αυθαιρεσίας, έρχεται αντιμέτωπος με το υπαρξιακό δίλημμα του πώς να δημιουργείς ομορφιά όταν γύρω σου κυριαρχεί το σκοτάδι, ενώ η σιωπή που επιβάλλει στον εαυτό του αντικατοπτρίζει την εσωτερική κρίση κάθε σκεπτόμενου ανθρώπου μπροστά στη θηριωδία.

Παράλληλα, ο Αντρέι Ταρκόφσκι δεν χρησιμοποιεί το σινεμά για να αφηγηθεί μια απλή ιστορία, αλλά εφαρμόζει τη «γλυπτική του χρόνου», μεταφέροντας τον θεατή μέσα από τα εμβληματικά long takes, τη λάσπη, το νερό και τη βροχή σε μια βιωματική και υπνωτιστική πνευματική εμπειρία. Σε μια εποχή που κατακλύζεται από εφήμερες, ψηφιακές εικόνες γρήγορης κατανάλωσης, ο «Αντρέι Ρουμπλιόφ» λειτουργεί ως πνευματικό αντίδοτο, θυμίζοντάς μας ότι η τέχνη διαθέτει βάρος, πνευματικότητα και ηθική ευθύνη.

Η κινηματογραφική εμπειρία κορυφώνεται με την έκρηξη του χρώματος, καθώς, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας είναι ασπρόμαυρο αποδίδοντας τη σκληρότητα του Μεσαίωνα, ο επίλογος επιφυλάσσει μια από τις πιο διάσημες στιγμές του παγκόσμιου σινεμά: μια ξαφνική, καθηλωτική έκρηξη ζωντανού χρώματος στις πραγματικές αγιογραφίες του ιστορικού Ρουμπλιόφ, σηματοδοτώντας την τελική νίκη του πνεύματος πάνω στη φθορά.

Εκδόσεις και Αποκατάσταση της Ταινίας

Η διάρκεια του κινηματογραφικού αριστουργήματος ποικίλλει ανάλογα με την έκδοση (cut). Η αρχική, ολοκληρωμένη έκδοση του σκηνοθέτη, η οποία είχε αρχικά τον τίτλο «Τα Πάθη σύμφωνα με τον Αντρέι», διαρκεί 205 λεπτά, δηλαδή 3 ώρες και 25 λεπτά. Αντίθετα, η έκδοση των 185 λεπτών, δηλαδή περίπου 3 ωρών, προέκυψε μετά από περικοπές που ζήτησαν οι σοβιετικές αρχές (Goskino), αν και ο ίδιος ο Αντρέι Ταρκόφσκι είχε δηλώσει αργότερα ότι θεωρούσε αυτή τη βερσιόν ως την καλύτερη και πιο σφιχτή εκδοχή του έργου του. Στο Studio θα προβληθεί η πλήρης, αποκατεστημένη έκδοση των 185 λεπτών.

Η Προσέγγιση του Βασίλη Ραφαηλίδη

Ο Βασίλης Ραφαηλίδης υπήρξε ένας από τους πιο ένθερμους και αναλυτικούς υποστηρικτές του έργου του Αντρέι Ταρκόφσκι στην Ελλάδα, προσεγγίζοντας τον «Αντρέι Ρουμπλιόφ» όχι ως μια απλή θρησκευτική βιογραφία, αλλά ως ένα βαθιά πολιτικό και αισθητικό μνημείο βασισμένο σε τρεις βασικούς άξονες.

Στη λειτουργία του καλλιτέχνη στην κοινωνία, ο Ραφαηλίδης τόνιζε ότι ο Ρουμπλιόφ δεν είναι ένας αποκομμένος άγιος, αλλά ένας δημιουργός που συνθλίβεται από τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες, με την επιστροφή του στη δημιουργία να αποτελεί την απόλυτη πράξη κοινωνικής και ανθρωπιστικής ευθύνης.

Στη συνέχεια, όσον αφορά την υλική πνευματικότητα, ο κριτικός επεσήμαινε ότι ο Ταρκόφσκι αναζητά το μεταφυσικό μέσα από την απόλυτη υλικότητα, καθώς η πνευματικότητα γεννιέται μέσα στη λάσπη, το αίμα, το νερό και τον ιδρώτα, με τη σεκάνς με το χύσιμο της καμπάνας από τον νεαρό Μπορίσκα να αναλύεται ως ο θρίαμβος της ανθρώπινης εργασίας και της χειρωνακτικής πίστης.

Τέλος, στην αισθητική αυτονομία του κινηματογράφου, υποστήριζε ότι ο κινηματογράφος «σκέφτεται με εικόνες» και όχι με λογοτεχνικά σενάρια, κάνοντας σαφές ότι τα μεγάλης διάρκειας πλάνα δεν καταγράφουν απλώς τον χρόνο, αλλά αναγκάζουν τον θεατή να βιώσει τη βαρύτητα της κάθε στιγμής.

Πληροφορίες Προβολής & Πρόσβαση

• Ημερομηνία & Ώρα: Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2026, στις 18:00
• Χώρος: STUDIO new star art cinema (Σπάρτης και Σταυροπούλου 33, Πλατεία Αμερικής, Αθήνα)
• Τηλέφωνα Επικοινωνίας: 210-8640054 – 6932479731