Η ταινία λειτουργεί σαν μια ψυχρή, μαύρη προφητεία για έναν κόσμο που καταρρέει. Και ο Λάνθιμος, με τον γνώριμο σαρκασμό του, δείχνει να βιάζεται να πατήσει το fast forward στο τέλος του.

Ο Λάνθιμος βυθίζεται στο χάος και μας παίρνει μαζί του

Ο κόσμος πεθαίνει. Και ο Γιώργος Λάνθιμος, αντί να προσποιηθεί ότι δεν βλέπει, αποφασίζει να τον χτυπήσει με μια ταινία τόσο πικρά αστεία, που μοιάζει να μας ζητά να γελάσουμε λίγο πριν όλα καταρρεύσουν. Το Bugonia είναι ίσως η πιο «προσβάσιμη» ταινία του, αλλά παραμένει δηλητηριώδης. Γιατί το χιούμορ του Λάνθιμου είναι μια λεπίδα. Και αυτή τη φορά, κόβει βαθιά.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Bastardi Per La Gloria (@bastardiperlagloria)

Στο κέντρο της ιστορίας βρίσκονται δύο απίθανοι «απελευθερωτές»: ο Τέντι, ένας ιδρωμένος, βρόμικος και επικίνδυνα πεπεισμένος μελισσοκόμος (Jesse Plemons), και ο ξάδερφός του Ντάνι (Aidan Delbis), που τον ακολουθεί περισσότερο από φόβο παρά από ιδεολογία. Οι δυο τους απαγάγουν τη Μισέλ Φούλερ (Emma Stone), CEO μιας πανίσχυρης βιοτεχνολογικής εταιρείας. Πιστεύουν πως είναι εξωγήινη από τον γαλαξία της Ανδρομέδας και ότι ήρθε για να καταστρέψει την ανθρωπότητα.

Ποιος τους το είπε;
Κανείς σοβαρός. Μόνο συνωμοσιολογικά podcasts, αμφίβολα forum και η διαστρεβλωμένη πεποίθηση του Τέντι πως «το σύμπαν στέλνει σημάδια».

«Αν θέλεις να δεις τέρατα, κοίτα έναν άνθρωπο που πιστεύει πως σώζει τον κόσμο.»

Η ταινία ξεκινά με μια έκρηξη ρυθμού. Από τη μία, οι δύο άντρες προετοιμάζονται στο μίζερο σπίτι τους. Από την άλλη, η Μισέλ τρέχει σε διάδρομο μέσα στη γυαλιστερή μοντέρνα μονοκατοικία της και καταπίνει βιταμίνες με την ακρίβεια ενός ρολογιού. Πλούσιοι ή φτωχοί, όλοι γαντζωνόμαστε από τις ίδιες ψευδαισθήσεις.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Cinema Arts Centre (@cinema_arts)

Η απαγωγή γίνεται γρήγορα. Άτσαλα. Βίαια. Σχεδόν γελοία. Ο Τέντι και ο Ντάνι, με φθηνές μάσκες και ασημένιες φόρμες, τη ρίχνουν κάτω, της ξυρίζουν το κεφάλι (τα μαλλιά της – λέει ο Τέντι – είναι ο πομπός της εξωγήινης επικοινωνίας), της αλείφουν λοσιόν και τη δένουν στο υπόγειο.
Εκεί θα περάσει σχεδόν όλη η ταινία. Στο σκοτεινό δωμάτιο όπου ο Τέντι την ανακρίνει και εκείνη απαντά με τη γέφυρα ανάμεσα σε corporate tone και παγερή ηρεμία.

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο; Η οπτική γωνία. Ο Λάνθιμος επιλέγει να κινηματογραφεί τον Plemons από χαμηλά – σαν θύτη. Και τη Stone από ψηλά – σαν μάρτυρα ή άγιο. Μια αντιστροφή που δημιουργεί μια οπτική σύγχυση:
Ποιος είναι ο αληθινά επικίνδυνος; Ο απαγωγέας ή η CEO;

Η Stone, με το ξυρισμένο κεφάλι και τα τεράστια μάτια, θυμίζει τη Falconetti από το The Passion of Joan of Arc. Κι όμως, εδώ δεν έχουμε μια αγία.
Έχουμε μια ισχυρή corporate φιγούρα που μιλά με γλώσσα τόσο απρόσωπη, που μοιάζει πράγματι… εξωγήινη.

«Στην εποχή της παραπληροφόρησης, το πιο τρομακτικό πλάσμα δεν είναι ο εξωγήινος. Είναι ο άνθρωπος που πιστεύει ότι έχει δίκιο.»

Το Bugonia θυμίζει χαοτική θεατρική πράξη. Τρεις μέρες πριν από μια σεληνιακή έκλειψη – σύμφωνα με τον Τέντι – πρέπει να «εξολοθρεύσουν» τη Μισέλ για να σώσουν την ανθρωπότητα ή να πεθάνουν προσπαθώντας.
Ο χρόνος μετρά αντίστροφα. Κάθε μέρα είναι μια πράξη. Κάθε πράξη βυθίζεται πιο βαθιά σε μια οργή που δεν μοιάζει ποτέ ξεκάθαρη.

Με flashbacks σε έντονο μαυρόασπρο, βλέπουμε πως η Μισέλ συνδέεται με τη μητέρα του Τέντι, η οποία υπέστη τις συνέπειες ενός αποτυχημένου ιατρικού πειράματος. Έτσι, ο Τέντι δεν βλέπει μια CEO απέναντί του. Βλέπει το σύστημα που κατέστρεψε την οικογένειά του.

Η ταινία δεν είναι ποτέ υπερβολικά οπτική. Το αντίθετο. Ο Λάνθιμος κρατά τη φωτογραφία πιο ήπια από ό,τι συνήθως. Το υπόγειο φωτίζεται σαν μικρή κόλαση, αλλά χωρίς περιττές εξάρσεις. Το score όμως;
Είναι επιθετικό. Σχεδόν σκληρό. Χτίζει ένταση εκεί που η εικόνα κρατιέται πίσω.

Και τότε έρχεται το μεγάλο ερώτημα: Ο Λάνθιμος γελοιοποιεί τους συνωμοσιολόγους; Ή τους δικαιολογεί;
Είναι η Μισέλ το τέρας; Ή είναι ο Τέντι ένας άνθρωπος που πνίγηκε από ένα σύστημα φτιαγμένο να τον εξαφανίσει;

Η ταινία δεν δίνει απαντήσεις. Δίνει όμως κάτι άλλο: μια δυσάρεστη αίσθηση ότι, όσο κι αν ψάχνουμε τους εξωγήινους, το πραγματικό πρόβλημα είναι η δική μας ανθρωποφαγία.

Το Bugonia μιλά για τον κόσμο μας. Για τον φόβο της επιστήμης, για τη διαστρέβλωση των γεγονότων, για τις μικρές κοινωνίες που νιώθουν εγκαταλελειμμένες, για τη μανία του ανθρώπου να ψάχνει εχθρούς ακόμη κι όταν δεν υπάρχουν.

Και τελικά, επαναφέρει τη φράση του Τέντι με μια πιο σκοτεινή σημασία: «Πρέπει να καθαρίσουμε τις ψυχικές μας εμμονές».
Αν δεν το κάνουμε, λέει η ταινία, τότε το τέλος δεν θα έρθει από τον ουρανό. Θα το προκαλέσουμε μόνοι μας.

Συντελεστές

• Σκηνοθεσία: Yorgos Lanthimos
• Σενάριο: Προσαρμογή από το Save the Green Planet! του Jang Joon-hwan
• Παραγωγή: Ari Aster
• Πρωταγωνιστούν: Jesse Plemons (Teddy), Emma Stone (Michelle Fuller), Aidan Delbis (Donny), Stavros Halkias (Casey), Alicia Silverstone (Sandy)