Αν ψάχνετε για μια κλασική περιπέτεια βασισμένη σε κόμικ, αν περιμένετε τον Arthur Fleck να φορέσει το κλασικό κοστούμι και να σπείρει το χάος στους δρόμους του Gotham με εκρήξεις και κυνηγητά, τότε σταματήστε εδώ.

Αυτή η ταινία είναι μια βουτιά στην άβυσσο της ανθρώπινης ψυχής, ένα κλειστοφοβικό δικαστικό δράμα και ένα jukebox musical που μοιάζει με πυρετώδη εφιάλτη. Είναι μια ταινία που απαιτεί την πλήρη προσοχή σας, αλλά και την αντοχή σας.

Η Κληρονομιά του 2019 και η «Κατάρα» της Επιτυχίας

Πριν αναλύσουμε το sequel, πρέπει να θυμηθούμε το πλαίσιο. Το 2019, το πρώτο Joker έγινε ένα παγκόσμιο φαινόμενο, ξεπερνώντας το ένα δισεκατομμύριο δολάρια σε εισπράξεις και χαρίζοντας στον Joaquin Phoenix το Όσκαρ Α’ Ανδρικού Ρόλου. Τότε, η ταινία είχε χαρακτηριστεί ως «επικίνδυνη». Οι κριτικοί φοβούνταν ότι θα πυροδοτούσε βία, χαρακτηρίζοντας τον Fleck ως τον «προστάτη άγιο των incels».

Όμως, το κοινό είδε κάτι άλλο: είδε έναν καθρέφτη της οργής και της αποξένωσης που σιγοβράζει στη σύγχρονη κοινωνία. Η επιτυχία ήταν τεράστια, αλλά η πίεση για ένα sequel ήταν ακόμα μεγαλύτερη. Ο Todd Phillips, αντί να ακολουθήσει την ασφαλή οδό μιας επανάληψης, επέλεξε να κάψει το οικοδόμημα από μέσα.

Η Πλοκή: Το Arkham, η Δίκη και η Harley Quinn

Η ιστορία του Joker: Folie à Deux ξεκινά ακριβώς εκεί που σταμάτησε η προηγούμενη. Ο Arthur Fleck βρίσκεται στο ψυχιατρείο Arkham, σκελετωμένος, ταλαιπωρημένος και περιμένοντας τη δίκη του για τους πέντε φόνους που διέπραξε (συν εκείνον του Murray Franklin σε ζωντανή μετάδοση).

Εκεί γνωρίζει τη Lee Quinzel (Lady Gaga). Η σχέση τους δεν είναι η κλασική ρομαντική ιστορία που έχουμε δει στα κόμικς. Είναι μια “τρέλα για δύο” (folie à deux), όπου η φαντασίωση και η πραγματικότητα μπερδεύονται επικίνδυνα. Η Lee δεν ερωτεύεται τον Arthur. Ερωτεύεται τον Joker. Και αυτό είναι το κεντρικό τραγικό σημείο της ταινίας: η πάλη ανάμεσα στον άνθρωπο Fleck και το είδωλο Joker.

Joaquin Phoenix & Lady Gaga

Ο Joaquin Phoenix παραδίδει για άλλη μια φορά μια συγκλονιστική ερμηνεία. Ο Arthur του είναι πιο εύθραυστος από ποτέ. Η σωματικότητά του –το σκελετωμένο του σώμα, το τρεμουλιαστό του γέλιο που μοιάζει με λυγμό– είναι σχεδόν επώδυνη στην παρακολούθηση.

Η Lady Gaga, από την άλλη, αποδεικνύει ότι είναι μια μαγνητική κινηματογραφική παρουσία. Παρόλο που ο ρόλος της θα μπορούσε να έχει μεγαλύτερο βάθος στο σενάριο, η ερμηνεία της είναι ηλεκτρισμένη. Η Lee της Gaga είναι μια γυναίκα που τρέφεται από το χάος, μια “groupie” της καταστροφής που πιέζει τον Arthur να γίνει αυτό που η κοινωνία (και η ίδια) θέλει: ένας δολοφόνος-σύμβολο.

Το Ρίσκο του Μιούζικαλ

Η μεγαλύτερη έκπληξη της ταινίας είναι η χρήση της μουσικής. Καθώς ο Arthur βυθίζεται στην τρέλα, το μυαλό του γεννά μουσικά νούμερα βασισμένα σε κλασικά American Standards. Δεν πρόκειται για ένα χαρούμενο μιούζικαλ τύπου Broadway. Είναι μια γκροτέσκ, σκοτεινή εκδοχή του La La Land. Κάθε τραγούδι είναι μια κραυγή απόγνωσης ή μια προσπάθεια σύνδεσης σε έναν κόσμο που στερείται αγάπης.

Η Σκηνοθεσία του Todd Phillips: Ένα Μεγάλο «Fuck You»;

Πολλοί κατηγόρησαν τον Phillips ότι μισεί τους θαυμαστές του. Η αλήθεια είναι πιο σύνθετη. Ο Phillips φαίνεται να χρησιμοποιεί το sequel για να αποδομήσει το ίδιο το είδωλο που δημιούργησε. Αν στην πρώτη ταινία ο Joker ήταν ένας επαναστάτης, εδώ είναι ένα θύμα της ίδιας του της φήμης.

Η σκηνοθεσία είναι τολμηρή, αργή και επίμονη. Ο Phillips αρνείται να δώσει στο κοινό την κάθαρση που ζητά. Αντ’ αυτού, μας αναγκάζει να παρακολουθήσουμε την αποσύνθεση ενός ανθρώπου που προσπαθεί να βρει λίγη στοργή σε μια πόλη (Gotham) που είναι ένα κυριολεκτικό και μεταφορικό κολαστήριο.

Αξίζει να το δείτε στο Netflix;

Το Joker: Τρέλα για Δύο είναι μια ταινία που θα συζητιέται για χρόνια, όχι για τα εισιτήρια που έκοψε, αλλά για την τόλμη της να απογοητεύσει. Είναι ένα arthouse αριστούργημα μεταμφιεσμένο σε blockbuster.

Δείτε το αν λατρεύετε τις ερμηνείες επιπέδου Όσκαρ και σας αρέσει το σινεμά που προκαλεί συζητήσεις και δεν σας δίνει έτοιμες απαντήσεις. Αντέχετε τη μελαγχολία και την απαισιοδοξία.