Το Ferrocarril de Cuernavaca 780 στέκεται περήφανα στη γειτονιά Nuevo Polanco, προκαλώντας τα βλέμματα με το εξωπραγματικά στενό του προφίλ. Οι αρχιτέκτονες του γραφείου HEMAA αντιμετώπισαν τους περιορισμούς ως ευκαιρίες και δημιούργησαν έναν χώρο που αψηφά τις συμβατικές αντιλήψεις για το τι είναι εφικτό στην αστική αρχιτεκτονική.

Όταν τα εμπόδια γίνονται έμπνευση

Οι περιορισμοί που αντιμετώπισαν οι αρχιτέκτονες ήταν πολλαπλοί και πολύπλοκοι. Το οικόπεδο δεν μπορούσε να έχει μεγάλο πλάτος λόγω των σιδηροδρομικών γραμμών που παλαιότερα εξυπηρετούσαν ένα τοπικό αρτοποιείο και μιας σειράς υπόγειων σωλήνων που διατρέχουν παράλληλα με αυτές.

Οι κανονισμοί της πόλης επέβαλλαν περιορισμούς στο μήκος της κατασκευής, ενώ επιπλέον προκλήσεις αποτέλεσαν ο σεισμικός κίνδυνος και οι μεταβαλλόμενες απαιτήσεις στάθμευσης. “Αυτό είναι απλώς το αποτέλεσμα όλων των περιορισμών και όλων των ζητημάτων που προέκυψαν στο ίδιο το οικόπεδο”, εξηγεί ο Santiago Hernández, αρχιτέκτονας της HEMAA. Το τελικό αποτέλεσμα; Ένα κτίριο 13 ορόφων που στο στενότερο σημείο του έχει πλάτος μόλις 4 μέτρα! Αντί να αποφύγουν τις δυσκολίες, οι αρχιτέκτονες διαπραγματεύτηκαν με την κυβέρνηση για μικρή ευελιξία στο μήκος και χρησιμοποίησαν τους υπόλοιπους περιορισμούς ως πηγή έμπνευσης.

Ατσάλι και γυαλί: Διάλογος με το βιομηχανικό παρελθόν

Η επιλογή του ατσαλιού ως βασικού υλικού δεν είναι τυχαία. Δημιουργεί έναν διάλογο με τις γειτονικές δομές και αποτίει φόρο τιμής στη βιομηχανική ιστορία της περιοχής. Η HEMAA επέλεξε μια απλή χαλύβδινη κατασκευή με μεγάλα παράθυρα, εφαρμόζοντας τη χρυσή τομή σε πολλές από τις αναλογίες του κτιρίου.

Eίναι απλώς το αποτέλεσμα όλων των περιορισμών και όλων των ζητημάτων που προέκυψαν στο ίδιο το οικόπεδο εξηγεί ο Santiago Hernández, αρχιτέκτονας της HEMAA.

Τα μεγάλα παράθυρα βοηθούν τον εξαιρετικά λεπτό χώρο να μην φαίνεται ασφυκτικός και —χάρη στη σκιά από τα γύρω κτίρια— προσφέρουν επαρκές φως χωρίς υπερβολική θερμική επιβάρυνση. “Το γυαλί μας δίνει φως, αλλά προσφέρει επίσης αντανάκλαση, και μερικές φορές μπορεί να δημιουργήσει ένα καλειδοσκοπικό εφέ που κατά κάποιο τρόπο θολώνει τα όρια μεταξύ των περιορισμένων ορίων ενός μικρού οικοπέδου”, αναφέρει ο Hernández. Το γυαλί που χρησιμοποιήθηκε είναι παχύ και ηχομονωτικό, προετοιμάζοντας το κτίριο για πιθανή μελλοντική επαναλειτουργία των σιδηροδρομικών γραμμών που παραμένουν ανενεργές εδώ και μήνες μετά από χρόνια παραπόνων για θορύβους.

Δημόσιος χώρος και πρακτικές λύσεις

Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με την πόλη και την μεξικανική πετρελαϊκή εταιρεία Petróleos Mexicanos (Pemex), η HEMAA συμφώνησε να μετατρέψει ένα κομμάτι γης κοντά στις σιδηροδρομικές γραμμές σε μια μικρή πλατεία. Τα λεπτά πλακάκια σκυροδέματος που επενδύουν το δάπεδο μπορούν να αφαιρεθούν εύκολα σε περίπτωση που η Pemex χρειαστεί να αποκτήσει πρόσβαση στους σωλήνες της.

Οι αρχιτέκτονες επέμειναν στη δημιουργία ενός καφέ στο ισόγειο του κτιρίου, προσφέροντας έναν εναλλακτικό χώρο συνάντησης σε σχέση με τα κοντινά εμπορικά κέντρα. Η αυλή γεμάτη με φυτά συνδυάζεται αρμονικά με το Γραμμικό Πάρκο Cuernavaca, ένα διαμορφωμένο πάρκο 4,5 χιλιομέτρων που ακολουθεί τις σιδηροδρομικές γραμμές. Αντί για παραδοσιακά τραπέζια, μια πλατιά σειρά σκαλοπατιών με μικρά γραφεία προσφέρει καθίσματα στο πίσω μέρος του καταστήματος — μια πρακτική επιλογή, καθώς ο χώρος κάτω από τα σκαλοπάτια αξιοποιείται για το απαραίτητο πάρκινγκ του κτιρίου.

Καινοτόμες λύσεις σε περιορισμένο χώρο

Οι κανονισμοί στάθμευσης στην αυτοκινητοκεντρική Πόλη του Μεξικού είναι αυστηροί. Η έλλειψη χώρου για ράμπες ή ανελκυστήρες οδήγησε τη HEMAA να εφαρμόσει ένα ρομποτικό σύστημα για να φιλοξενήσει τον απαιτούμενο αριθμό αυτοκινήτων — περίπου ένα αυτοκίνητο ανά 30 τετραγωνικά μέτρα. Παρόλο που η πόλη τελικά μείωσε αυτόν τον αριθμό και έγινε πιο ευέλικτη με τους κανόνες στάθμευσης, η HEMAA κατάφερε να χωρέσει 126 θέσεις στάθμευσης κάτω από το κτίριο.

Επειδή η περιοχή είναι επιρρεπής σε σεισμούς, ο χώρος στάθμευσης διαρθρώνεται με περισσότερους από 100 χαλύβδινους πασσάλους που φτάνουν σε βάθος σχεδόν 36 μέτρων. “Από την αρχή γνωρίζαμε ότι έπρεπε να προσπαθήσουμε να βελτιστοποιήσουμε και να αξιοποιήσουμε κάθε τελευταίο εκατοστό”, δηλώνει η αρχιτέκτονας Alejandra Tornel. “Ο μόνος τρόπος για να το πετύχουμε αυτό ήταν να κάνουμε τη δομή μέρος της πρόσοψης.”

Πηγή: bloomberg.com